Wienerblut

Operette: Wienerblut
Componist: Johann Strauss jr (Wikipedia)
Premiere: 26 Oktober 1899 in het Carltheater in Wenen
Tekst: Victor Léon en Leo Stein.
Onze opvoeringen: 16 en 17 oktober 2013 in het Stadstheater Zoetermeer
Gastrollen:Ariane Kievits  Marjoleine Schaap

Repetitiefoto (3 nov 13) Wienerblut


ACHTERGROND "Wiener Blut" speelt tegen de achtergrond van het Wener Congres. In 1813 leed het leger van keizer Napoleon Bonaparte van Frankrijk een vernietigende nederlaag tijdens de Slag van Leipzig. Een coalitie van Russische, Pruisische, Engelse en Oostenrijkse troepen achtervolgde de in wanorde vluchtende legers van Napoleon. De Fransen capituleerden en de vrede van Parijs werd gesloten. Napoleon werd verbannen naar Elba.

De "architect" van deze overwinning was de kanselier, Klemens von Metternich. Hij werkte nauw samen met de staf-chef van het Oostenrijkse leger, Radetzky. Een staatkundige herordening van Europa was nodig, want de Franse Revolutie en vooral de daaropvolgende Napoleontische oorlogen hadden de Europese kaart grondig veranderd. Napoleon had veel staatjes en staten samengevoegd en het plaatselijke recht vereenvoudigd en nationaal gelijkgeschakeld. Echter zijn invoering van een betere administratie van bijvoorbeeld de burgerlijke stand wilde men handhaven.

Het Congres begon in november 1814. De op Napoleon herwonnen gebieden werden hersteld. België werd bij Nederland gevoegd. Het bijzondere aan dit Wener Congres kwam hierop neer dat slechts één plenaire zitting plaatsvond en dat de discussies en de beslissingen elders werden genomen, eerder in de marge.

De ontsnapping op 7 maart 1815 van Napoleon van Elba en zijn verdere opmars naar Parijs veranderde de politieke en militaire situatie, waardoor de urgentie om tot een afronding te komen heel groot werd. De slotakte werd op 9 juni in de ontvangstzaal van de Hofburg van Wenen plechtig voorgelezen. Op 18 juni was Napoleon inmiddels definitief verslagen in de Slag bij Waterloo.

Ter gelegenheid van de overwinning componeerde Ludwig van Beethoven zijn cantate "Der Gloreiche Augenblick". Deze werd ten gehore gebracht in aanwezigheid van: twee keizers, vier koningen, twee honderd vorsten met hun gevolg aan generaals, adjudanten, lakeien en hun dames! De gezanten met hun entourage van raadgevers en bedienden vormden een bont gezelschap van enkele duizenden personen, waarbij de Oostenrijkers erop toezagen dat hun hoge gasten niets tekort kwamen tijdens hun verblijf in Wenen.

Door het geven van veel bals en partijen werd in de wandelgangen het volgende gezegd:

"Hoe loopt het Congres? Het Congres loopt niet, het danst!"

Akte I

Graaf Balduin Zedlau neemt het met de huwelijkse trouw niet zo nauw. Hij heeft zijn geliefde, de danseres Franziska (Franzi) Cagliari, zijn buitenverblijf in Döbling ter beschikking gesteld. Hier heeft hij ook zijn wittebroodsweken met zijn vrouw Gabriele, doorgebracht. Het verblijf in Wenen heeft van de graaf een echte "Lebemann" (levensgenieter/playboy) gemaakt, die tijdens het Wener Congres de bloemetjes danig buiten zette. Zowel gravin Gabriele als de premier van Reuss-Schleiz-Greiz, vorst Ypsheim- Gindelbach en chef van graaf Zedlau, komen hierachter. De vorst maakt echter een pijnlijke vergissing. Hij denkt dat Gabriele de vriendin en Franzi de echtgenote is van graaf Zedlau. Wanneer de dames en de heren elkaar ontmoeten smeekt Graaf Zedlau de vorst om Franzi voor zijn vrouw uit te geven. Omdat de vorst niets meer van de situatie begrijpt en helemaal in de war raakt stelt hij Gabriele als zijn echtgenote voor. De vader van Franzi, Kagler, die de eigenaar is van de carrousel en klarinet speelt, denkt nog steeds dat de graaf zijn dochter zal trouwen. Voor de graaf blijft het ook niet bij deze ene vriendin. Hij is weer verliefd geworden op een beeldschone mannequin, Pepi Pleininger en laat zijn bediende Josef een brief schrijven om haar uit te nodigen voor het volksfeest in Hietzing. De graaf weet echter niet dat Pepi het vriendinnetje is van Josef.

Akte II

's Avond op het bal komen aan de persoonsverwisselingen geen einde. Franzi heeft Pepi gevraagd om bij het ballet in te vallen. Zodoende denkt Gabriele dat Pepi Franzi is. Franzi denkt dat Gabriele de nieuwe vriendin is van de graaf en Pepi denkt dat Gabriele Franzi is. De vorst maakt het nog verwarrender door Kagler een hartig woordje met de geliefde van de graaf te laten spreken. Kagler overlaadt Gabriele met de grofste verwijten. De graaf heeft tegen Gabriele en Franzi verteld dat hij door werkzaamheden voor het Congres verhinderd is beide dames naar het volksfeest in Hietzing te vergezellen. Weer heeft de graaf er zich eruit gered.

Akte III

De volgende dag treffen allen elkaar in het casino van Hietzing. Om zijn baas te helpen biedt Josef aan diens plaats in het prieel, waar hij met Pepi heeft afgesproken, in te nemen. Hier komt hij tot de ontdekking dat het zijn eigen Pepi is, die graaf Zedlau verwachtte. Teleurgesteld maakt hij het uit. Gabriele en Franzi wisselen van plaats en wanneer graaf Zedlau het prieel betreedt vindt hij daar zijn eigen vrouw, die doet alsof zij door hem is betrapt. Woedend gaat de graaf op zoek naar zijn medeminnaar. Hij treft alleen vorst Ypsheim aan met Franzi, die innerlijk al afstand heeft gedaan van graaf Zedlau en één lijn trok met Gabriele. De graaf is tot de conclusie gekomen dat hij verliefd is geworden op zijn eigen vrouw en Gabriele ziet het streven om haar man terug te winnen beloond. Josef verzoent zich met Pepi, wanneer zijn baas hem verzekert dat er niets gebeurd is in het prieel. Niets gebeurd? Maar wat is dan de oorzaak van wat wèl gebeurde????????? Gezamenlijk geeft men de schuld aan het Het Weense bloed!!!